Rekenmeesters

Voor- en achterzijde van de uitgave van 1784 door de Erven Wed. J. Ratelband te Amsterdam.

Willem Bartjens was de auteur van het roemruchte reken-leerboek 'Cyferringe' (1637).
Achterop het boekje staat hoe je een 'magisch vierkant' kan berekenen. In onze tijd zou Bartjens het ongeveer zo hebben geformuleerd:

Ten slotte, een vermakelijke berekening waar altijd 24 uitkomt, of je de cijfers optelt langs een diagonaal, een rij of een kolom.
Wil je een andere uitkomst dan 24, zeg x: bereken dan eerst y = x/3, en plaats de volgende getallen in rij-volgorde in het vierkant: y+3, y-2, y-1, y-4, y, y+4, y+1, y+2, y-3.


Bartjens' Cyfferinge is veelvuldig herdrukt tot ongeveer 1820, toen het was achterhaald door de nieuwe inzichten in de methodiek van het rekenonderwijs, maar ook door de invoering van het decimale stelsel van eenheden; zie de titelpagina van 'Cijferkunst' door Jacob de Gelder:

'Cijferkunst' van Jacob de Gelder (vijfde druk, 1837).


28 mei2015